کمیسیون اروپا پس از دو دهه ممنوعیت، تمامی خطوط هوایی قرقیزستان را از لیست سیاه ایمنی خود خارج کرد.
به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم ، کمیسیون اروپا تمامی شرکتهای هواپیمایی ثبتشده در قرقیزستان را از «لیست ایمنی هوایی اتحادیه اروپا» خارج کرد و به محدودیتهای پروازی که برای نخستین بار در سال 2006 میلادی علیه این کشور اعمال شده بود، پایان داد.
این تصمیم، مسیر بازگشت خطوط هوایی قرقیزستان به حریم هوایی اتحادیه اروپا را بار دیگر هموار میکند. با این حال، پروازهای منظم صرفاً با خروج از این لیست آغاز نخواهند شد؛ چرا که هر شرکت هواپیمایی همچنان نیازمند برخورداری از هواپیماهای متناسب با استانداردهای مسیرهای اروپایی و اخذ تاییدیه برای فعالیت تحت قوانین اتحادیه اروپا است.
پایان دو دهه ممنوعیت پروازی در آسمان قاره سبز
این تغییر ساختاری از طریق چهلوهشتمین بهروزرسانی «لیست ایمنی هوایی اتحادیه اروپا» صورت گرفت. بر اساس این بهروزرسانی، همچنان 154 شرکت هواپیمایی در سراسر جهان از پرواز در آسمان اروپا محروم هستند. این فهرست همچنین شامل 16 کشور میشود که به گفته اتحادیه اروپا، مقامات هوانوردی ملی آنها فاقد نظارت ایمنی و استانداردهای کافی هستند.
شرکتهای هواپیمایی ثبتشده در قرقیزستان در اکتبر 2006 و بر اساس مقررات کمیسیون اروپا به این فهرست سیاه اضافه شدند. این تصمیم پس از مأموریت ارزیابی کارشناسان اروپایی در قرقیزستان از 10 تا 15 سپتامبر 2006 اتخاذ شده بود.
در آن زمان، اتحادیه اروپا دریافت که سازمان هواپیمایی کشوری این کشور از ظرفیت کافی برای اعمال و اجرای استانداردهای ایمنی تحت «کنوانسیون شیکاگو» برخوردار نیست. همچنین مشخص شد که بیشتر شرکتهای هواپیمایی بازرسیشده، اگرچه دارای گواهینامههای اپراتور هوایی صادرشده توسط قرقیزستان بودند، اما محل اصلی فعالیت تجاری آنها در داخل این کشور قرار نداشت.
تصمیم سال 2006، تمامی خطوط هوایی تاییدشده توسط مقامات هوانوردی قرقیزستان را تحت یک ممنوعیت سراسری قرار داد. در سپتامبر گذشته، از میان 169 شرکت هواپیمایی تحریمشده در سراسر جهان، نام 16 شرکت متعلق به قرقیزستان همچنان در این فهرست به چشم میخورد.
عبور بیشکک از هفتخوان استانداردهای نظارتی اروپا
قرقیزستان طی یک سال گذشته، مرحله نهایی فرآیند بازنگری نهادهای اتحادیه اروپا را پشت سر گذاشت. در اکتبر گذشته، آژانس دولتی هواپیمایی کشوری که زیر نظر کابینه وزرای جمهوری قرقیزستان فعالیت میکند، یک نشست فنی و تخصصی را با کمیسیون اروپا برگزار کرد. متعاقباً در ماه فوریه، این آژانس مستنداتی مبنی بر اصلاح قانون هوانوردی قرقیزستان، به همراه قوانین جدید برای صدور و تمدید گواهینامه شرکتهای هواپیمایی ارائه داد.
یک تیم ارزیابی اتحادیه اروپا از 23 تا 27 مارس از قرقیزستان بازدید کرد. این تیم نحوه عملکرد چارچوب قانونی جدید در عرصه عمل را بررسی نمود و فرآیند تمدید گواهینامه خطوط هوایی را مورد بازبینی دقیق قرار داد. این هیئت همچنین روند نظارت آژانس هواپیمایی کشوری قرقیزستان بر اپراتورها را ارزیابی کرده و از شرکتهای هواپیمایی «آئروستان» (AeroStan) و «آویا ترافیک» (Avia Traffic) بازدید میدانی به عمل آورد.
مقررات اجرایی کمیسیون اروپا، از پیشرفت چشمگیر این آژانس در اعمال قوانین اصلاحشده هوانوردی و مقررات مرتبط با آن قدردانی و تأیید کرد که چارچوب قانونی جدید، پایه و اساس قابلقبولی برای صدور گواهینامه و اعمال نظارت در این کشور فراهم کرده است.
اصلاحات ساختاری و غربالگری شدید شرکتهای هواپیمایی
با این وجود، اتحادیه اروپا همچنان نقاط ضعفی را در این فرآیندها شناسایی کرده است. آموزشهای دورهای و کنترل اسناد هنوز از انسجام کافی برخوردار نبودند و رویههای نظارتی به استانداردسازی شفافتری نیاز داشتند. علاوه بر این، برخی از بررسیهای ایمنی هواپیما، از جمله آزمایشهای غیرمخرب (NDT) در سازمانهای تعمیر و نگهداری تاییدشده، همچنان نیازمند توجه ویژه هستند.
پیش از اتخاذ تصمیم نهایی اتحادیه اروپا، قرقیزستان تعداد اپراتورهای فعال خود را به میزان قابلتوجهی کاهش داد. بین دسامبر 2025 تا فوریه 2026، تمامی خطوط هوایی تاییدشده در این کشور مورد ارزیابی مجدد و جامع قرار گرفتند. در نتیجه این سختگیریها، تعداد گواهینامههای فعال اپراتورهای هوایی از 21 مورد به 8 مورد سقوط کرد. آژانس هواپیمایی این کشور اعلام کرد که تنها شرکتهایی توانستند گواهینامههای پروازی خود را حفظ کنند که قادر به رعایت کامل الزامات جدید ایمنی و نظارتی بودند.
این تصمیم تاریخی به دنبال نشست کمیته ایمنی هوایی اتحادیه اروپا در بروکسل از 19 تا 21 مه اتخاذ شد. تا آن زمان، قرقیزستان 19 مورد از 23 تذکر مطرحشده در ارزیابی ماه مارس و 7 مورد از 12 توصیه را به طور کامل برطرف کرده بود و موارد باقیمانده نیز در مراحل پیشرفته و رو به اتمام ارزیابی شدند.
آلمان؛ نخستین مقصد پروازهای مستقیم قرقیزستان به اروپا
خروج از این لیست سیاه، توجهات را بار دیگر به سوی برقراری پروازهای مستقیم میان قرقیزستان و قاره اروپا جلب کرده است. «مناسبک سامیدینوف»، رئیس شرکت فرودگاههای قرقیزستان، رسماً اعلام کرد که آلمان نخستین مقصد اروپایی خطوط هوایی این کشور خواهد بود.
سامیدینوف در گفتگو با خبرگزاری «کابار» تصریح کرد که شرکت فرودگاههای قرقیزستان در ماه مارس قراردادی برای خرید دو فروند هواپیمای «ایرباس A321» امضا کرده که انتظار میرود در مارس 2027 به این کشور تحویل داده شوند.
وی اظهار داشت: «به محض ورود هواپیماها، ما فوراً مسیر پروازی خود را به سمت آلمان افتتاح خواهیم کرد.»
برنامه تأمین ناوگان پیش از تصمیم اخیر اتحادیه اروپا کلید خورده بود. در ماه مارس، گزارشها حاکی از آن بود که شرکت فرودگاههای قرقیزستان قراردادی را برای در اختیار گرفتن دو فروند هواپیمای Airbus A321ceo از «شرکت لیزینگ و مدیریت هواپیمای BBAM» امضا کرده است. این هواپیماها برای شرکت هواپیمایی «آسمان» (Asman Airlines)، که یک شرکت دولتی زیرمجموعه فرودگاههای قرقیزستان است، در نظر گرفته شدهاند.
اگرچه این توافقنامه از برنامههای توسعه مسیرهای پروازی پشتیبانی میکند، اما پروازهای مستقیم تا زمان تحویل فیزیکی هواپیماها آغاز نخواهند شد. این شرکت هواپیمایی ملی همچنین نیازمند دریافت تأییدیههای عملیاتی اروپا و تدوین یک برنامه پروازی منظم و عملی است.
تصمیم اخیر اتحادیه اروپا در واقع مانع اصلی و نظارتی را که خطوط هوایی تاییدشده قرقیزستان را برای سالها از بازار پرسود اروپا دور نگه داشته بود، برطرف ساخته است. با این حال، نهادهای اروپایی همچنان به پایش و نظارت مستمر بر سیستم ایمنی هوانوردی قرقیزستان ادامه خواهند داد.
مقررات جدید تصریح میکند که مقامات قرقیزستان باید پیش از هر نشست کمیته ایمنی هوایی اتحادیه اروپا، گزارشهای عملکرد خود را ارائه دهند. همچنین از کشورهای عضو اتحادیه اروپا خواسته شده تا «بازرسیهای رمپ» (بازرسیهای فنی پیش از پرواز) از خطوط هوایی قرقیزستان را در اولویت برنامههای خود قرار دهند و کمیسیون اروپا در صورت مشاهده اطلاعاتی مبنی بر وجود خطر قریبالوقوع ایمنی، این اختیار را دارد تا محدودیتهای جدیدی را وضع کند.
انتهای پیام/