یک پرسش مهم برای بسیاری از مخاطبان این است که النینو دقیقاً چیست، آیا به ایران میرسد و چه تاثیری بر آبوهوای کشور دارد؟
به گزارش خبرآنلاین ، همزمان با افزایش توجهها به گرمای هوا و تغییرات اقلیمی، نام النینو دوباره بیشتر شنیده میشود؛ پدیدهای اقلیمی که در مقیاس جهانی میتواند بر دمای زمین، الگوی بارش و رفتار سامانههای جوی اثر بگذارد.
با این حال، یک پرسش مهم برای بسیاری از مخاطبان این است که النینو دقیقاً چیست، آیا به ایران میرسد و چه تاثیری بر آبوهوای کشور دارد؟
النینو چیست؟
النینو یکی از فازهای پدیدهای اقلیمی در اقیانوس آرام است که در نزدیکی خط استوا شکل میگیرد.
در این وضعیت، آب بخش شرقی اقیانوس آرام گرمتر از حد معمول میشود و همین موضوع میتواند جریانهای آبی و جوی را در مقیاس وسیع تغییر دهد.
این نوسان اقلیمی معمولاً سه فاز دارد: النینو: فاز گرم، لانینا: فاز سرد و فاز خنثی: وضعیت بین این دو.
آیا النینو به ایران میآید؟
یکی از برداشتهای نادرست درباره این پدیده، جملهای مانند «النینو به ایران آمد» است. در واقع، النینو در ایران شکل نمیگیرد و اصولاً پدیدهای مربوط به اقیانوس آرام است.
اما چون اثر آن در مقیاس جهانی گسترده است، میتواند بهصورت غیرمستقیم بر آبوهوای نقاط مختلف جهان، از جمله ایران، اثر بگذارد.
به زبان ساده النینو در اقیانوس آرام رخ میدهد اما پیامدهایش میتواند تا مناطق دوردست هم برسد. اثر آن بر ایران معمولاً کمتر از مناطق نزدیک به اقیانوس آرام است.
چرا النینو باعث افزایش دمای جهان میشود؟
در دورههای حاکمیت النینو، متوسط دمای جهانی معمولاً افزایش پیدا میکند. علت این موضوع آن است که گرمایش آبهای اقیانوس آرام، بر سامانههای جوی جهان اثر میگذارد و در نهایت به بالا رفتن میانگین دمای زمین کمک میکند.
البته این تنها عامل گرمایش نیست. تغییرات اقلیمی هم بهطور مستقل باعث افزایش دمای زمین میشود. وقتی این دو عامل همزمان شوند، اثر گرمایی آنها میتواند بیشتر دیده شود.
تفاوت اثر النینو با تغییر اقلیم چیست؟
این دو مفهوم گاهی بهاشتباه به جای هم استفاده میشوند، در حالی که یکی نیستند.
النینو: یک پدیده اقلیمی دورهای است، در اقیانوس آرام شکل میگیرد و اثر آن موقتی اما گسترده است
تغییر اقلیم: یک روند بلندمدت در سیستم آبوهوایی زمین است، عمدتاً با افزایش گازهای گلخانهای و گرمایش جهانی مرتبط است و اثر آن پایدارتر و عمیقتر است
بنابراین، النینو میتواند روی گرمایش ناشی از تغییر اقلیم سوار شود و باعث شود یک دوره زمانی خاص، گرمتر از حد انتظار باشد.
اثر النینو بر دمای ایران چیست؟
ایران به مناطق شکلگیری النینو نزدیک نیست، به همین دلیل اثر این پدیده بر کشور ما محدودتر از برخی مناطق دیگر جهان است. با این حال، النینو میتواند تا حدی باعث افزایش دما در ایران هم بشود.
به بیان دیگر اثر اصلی النینو بر گرمایش، در مقیاس جهانی دیده میشود اما ایران هم ممکن است بخشی از این اثر را تجربه کند.شدت دقیق این تاثیر، از پیش بهصورت عددی قابل تعیین نیست.
آیا میتوان گفت چند درصد گرمای ایران ناشی از النینو است؟
بهطور دقیق خیر.کارشناسان هواشناسی میگویند در زمان وقوع یا پیش از وقوع کامل پدیده، نمیتوان بهسادگی سهم النینو و سهم تغییر اقلیم را بهصورت درصدی جدا کرد. این نوع تحلیلها معمولاً پس از پایان دوره و با بررسی دادههای اقلیمی انجام میشود.
به همین دلیل، هرگونه درصدبندی قطعی درباره نقش النینو در گرمای یک سال خاص، با احتیاط باید مطرح شود.
النینو چه اثری بر بارش ایران دارد؟
اثر النینو بر بارش ایران، مثل اثر آن بر دما، یکسان و مستقیم نیست. این پدیده در برخی فصلها و برخی مناطق میتواند بیشتر خود را نشان دهد. در تابستان ایران بهطور کلی بارش تابستانی گسترده و مؤثری ندارد.
با این حال، در جنوب شرق کشور، بخشی از بارشهای تابستانی تحت تاثیر مانسون قرار میگیرد.
النینو میتواند باعث تضعیف نسبی مانسون شود. در نتیجه بارشهای تابستانه جنوب شرق ایران ممکن است کمتر شود و احتمال وقوع بارشهای شدید تابستانی در این مناطق کاهش پیدا میکند
در پاییز نیز یکی از اثراتی که برای النینو مطرح میشود، کمک به بارشهای پاییزی بهموقع یا کمی زودتر است.
در برخی برآوردها نیز گفته میشود این پدیده میتواند احتمال افزایش بارشهای پاییزی را بالا ببرد، هرچند این موضوع همواره قطعی و یکسان نیست.
آیا النینو همیشه برای ایران به معنای بارش بیشتر است؟
نه لزوماً. یکی از اشتباههای رایج این است که تصور شود هر زمان النینو رخ دهد، ایران حتماً سال پربارشی خواهد داشت. واقعیت این است که اثر النینو بر ایران وابسته به فصل است ، وابسته به شدت پدیده است و وابسته به همراهی آن با سایر الگوهای جوی است. به همین دلیل، النینو فقط یکی از عوامل موثر بر وضعیت بارش ایران است، نه تنها عامل.
چرا شناخت النینو برای ایران مهم است؟
شناخت النینو از این جهت مهم است که به درک بهتر نوسانات دما و بارش کمک میکند. برای کشوری مانند ایران که با چالشهایی مانند گرمایش هوا، خشکسالی، تنش آبی، نوسان بارش و رخدادهای حدی جوی روبروست، بررسی پدیدههایی مانند النینو میتواند به تحلیل بهتر شرایط فصلی و برنامهریزی دقیقتر کمک کند.
النینو پدیدهای اقلیمی است که در اقیانوس آرام شکل میگیرد، اما اثر آن میتواند در مقیاس جهانی احساس شود. این پدیده معمولاً با افزایش متوسط دمای جهانی همراه است و در کنار تغییرات اقلیمی میتواند گرمای بیشتری را در جهان رقم بزند.
در ایران، اثر النینو محدودتر و غیرمستقیمتر است، اما ممکن است تا حدی بر افزایش دما و همچنین الگوی بارش، بهویژه در جنوب شرق و فصل پاییز تاثیر بگذارد. با این حال، نباید النینو را یک عامل مطلق و یگانه در تغییرات آبوهوای ایران دانست.
۴۷۲۳۲